Giải trí

Du lịch làng nghề, nhìn từ tiềm năng

Cập nhật: 14:58 30/09/2017

Tìm hiểu, thưởng thức những nét văn hóa đậm đà bản sắc của mỗi vùng, miền thông qua các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo của những nghệ nhân cũng là một điều hứng thú đối với du khách đến với các làng nghề thủ đô Hà Nội.


Làng lụa Vạn Phúc hấp dẫn khách nước ngoài. Ảnh: KT
 
Làng nghề bảo tồn và phát triển
 
Hà Nội là nơi tập trung số lượng làng nghề nhiều nhất cả nước với 1.350 làng nghề và làng có nghề, chiếm 59% tổng số làng, có 47/52 nghề của toàn quốc, trong đó có 277 làng nghề đã được thành phố công nhận làng nghề truyền thống. Làng nghề giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch văn hóa, giới thiệu với nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế những đặc trưng văn hóa, phong tục tập quán của mỗi dân tộc, mỗi làng nghề, làm phong phú thêm các sản phẩm du lịch. Đây chính là lợi thế, cũng là tiềm năng không chỉ cho ngành du lịch Thành phố mà cho cả sự phát triển của các làng nghề truyền thống hiện nay. 
 
Làng nghề Hà Nội nằm dọc các trục giao thông và gắn liền với những di tích lịch sử, văn hóa, lễ hội nên thuận lợi cho các công ty du lịch, lữ hành đầu tư, xây dựng những tuor, tuyến du lịch phục vụ du khách. Đó là những nghề truyền thống mà thương hiệu đã nổi tiếng trong nước cũng như nước ngoài. Những năm gần đây, các làng nghề thủ công truyền thống của Hà Nội ngày càng hấp dẫn du khách trong và ngoài nước bởi những giá trị văn hóa lâu đời và sự sáng tạo của những người thợ lành nghề qua từng sản phẩm thủ công đặc trưng. Bên cạnh những lợi ích về kinh tế - xã hội, loại hình du lịch này còn góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa độc đáo của các làng nghề truyền thống. Việc phát triển du lịch làng ghề, gắn kết sản phẩm thủ công mỹ nghệ với thị trường du lịch được coi là định hướng chung của Hà Nội và các địa phương trên cả nước.
 
Làng nghề truyền thống được xem là một dạng tài nguyên du lịch nhân văn đặc biệt quan trọng. Bởi, các sản phẩm du lịch làng nghề luôn bao gồm cả nội dung giá trị vật thể và phi vật thể. Trong quá trình phát triển, làng nghề tiếp thu tinh hoa văn hóa của thế giới, phát huy sáng tạo, tô điểm thêm nét văn hóa cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề, giữ được nét riêng của Hà Nội. Khách du lịch trong và ngoài nước hẳn sẽ còn lưu giữ những kỷ niệm đẹp, trân trọng khi được tham quan tìm hiểu, khám phá những “bảo tàng sống’’, ngưỡng vọng truyền thống quý báu, sản phẩm đặc sắc, hay trực tiếp được các nghệ nhân hướng dẫn làm sản phẩm.
 

Khách du lịch và học sinh tham quan làng gốm Bát Tràng. Ảnh: KT
 
Để làng nghề là điểm du lịch hấp dẫn
 
Thời gian qua, cùng với các biện pháp hỗ trợ, bảo tồn phát huy nghề truyền thống TP. Hà Nội đã đầu tư tôn tạo tổng thể làng gồm Bát Tràng và làng lụa Vạn Phúc, nhằm đưa làng nghề truyền thống trở thành những điểm du lịch hấp dẫn. Theo đó, là hàng loạt các dự án về hạ tầng được đầu tư như: Dự án xây dựng cảng du lịch Bát Tràng, cụm sản xuất làng nghề tập trung, dự án Bảo tồn làng cổ Bát Tràng, chợ gốm… Thành phố cũng mở tuyến xe buýt Long Biên - Bát Tràng và tuyến du lịch sông Hồng từ bến Chương Dương đến làng cổ Bát Tràng. Nhờ vậy, trung bình mỗi năm, Bát Tràng đón khoảng 60.000 du khách trong và ngoài nước. Đây là con số mà nhiều làng nghề ao ước, nhưng so với sự đầu tư lớn như trên thì kết quả đó vẫn còn khiêm tốn.
 
Bên cạnh đó, làng lụa Vạn Phúc cũng được đầu tư khá nhiều trong việc quảng bá, xúc tiến du lịch. Tuy nhiên, làng lụa Vạn Phúc lại đang phải đối mặt với nhiều khó khăn do tốc độ đô thị hóa nhanh, khiến vùng trồng nguyên liệu bị thu hẹp, số hộ sản xuất ngày càng ít, thiếu người giỏi để phát triển sản phẩm, sự cạnh tranh của hàng ngoại, nạn trà trộn hàng kém chất lượng với các sản phẩm của làng… Vì thế, sản phẩm của làng nghề tuy chứa nhiều giá trị văn hóa, nhưng vẫn nghèo nàn về mẫu mã, chủng loại, giá thành cao… nên khó có thể cạnh tranh với sản phẩm của nước ngoài. Thực tế ấy cho thấy, để làng nghề phát triển gắn với du lịch, cần những bước đi tiếp theo thực sự sát với sự phát triển của xã hội.
 
Trong đó, sự liên kết giữa các làng nghề với các đơn vị lữ hành cần được chú trọng. Doanh nghiệp lữ hành là cầu nối đưa du khách đến với làng nghề và chính họ là những người nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của du khách trong việc trải nghiệm văn hóa, làng quê truyền thống của Việt Nam. Nếu sự liên kết không có thì không có lý do họ đưa khách đến, đồng thời không có chính sách cụ thể và sự phối hợp của chính bản thân nội tại của người dân trong làng nghề về phát triển du lịch.
 
Đặc biệt, cần có cơ chế, đường hướng phát triển rõ ràng, bài bản, chú trọng đến việc đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu hội nhập trong thời kỳ mới. Những năm gần đây, các làng nghề thủ công truyền thống của Hà Nội ngày càng hấp dẫn du khách trong và ngoài nước, bởi những giá trị văn hóa lâu đời và sự sáng tạo của những người thợ làng nghề qua từng sản phẩm thủ công đặc trưng. Bên cạnh những lợi ích về kinh tế, xã hội, loại hình du lịch này còn góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa độc đáo của các làng nghề truyền thống Hà Nội.
 
Cần phải đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức căn bản về nghề để người dân các làng nghề phục vụ khách du lịch hiệu quả, chuyên nghiệp hơn. Ý thức, thái độ ứng xử cộng đồng dân cư từng bước đang được đồng bộ; nếp văn hóa, chữ tín trong kinh doanh là nền tảng để bảo tồn và phát triển làng nghề thời hội nhập. Theo Quy hoạch phát triển du lịch thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 đã được phê duyệt, định hướng phát triển các sản phẩm du lịch Hà Nội tập trung một số nhóm chủ yếu như: tham quan làng nghề, phố cổ, lễ hội; phát triển những trung tâm mua sắm gắn với hệ thống các làng nghề, bên cạnh việc đảm bảo chất lượng sản phẩm, giá cả, nhằm bảo vệ quyền lợi cho du khách.
 

 

Hồng Lĩnh/GĐTE


Các tin khác:

Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.m.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.