Sống khỏe

Gặp Anh hùng của ngành huyết học và truyền máu

Cập nhật: 09:24 27/08/2019

Ai gặp Anh hùng Lao động (AHLĐ), Thầy thuốc Nhân dân, Đại biểu Quốc hội, GS.TS Nguyễn Anh Trí, rất nể phục ông không chỉ bởi những “di sản” mà ông đã gây dựng tại Viện Huyết học - Truyền máu TƯ, mà còn trân quý ông bởi nụ cười hiền hậu, lối sống mẫu mực, hết lòng vì người bệnh. Lớp trẻ sẽ học hỏi được nhiều điều về chuyên môn cũng như ứng xử nhân văn ở nhà khoa học tài hoa, đức độ này.


GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí
 
Nhà khoa học truyền lửa đam mê sáng tạo và cống hiến
 
GS. Nguyễn Anh Trí nguyên là Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu TƯ. Ông đã cùng với các đồng nghiệp triển khai nhiều kỹ thuật mới để chẩn đoán và điều trị các bệnh về máu. Rất nhiều bệnh nhân mắc các bệnh về máu như: Tan máu bẩm sinh (Thalassemia), rối loạn đông máu (Hemophilia)..., đặc biệt, nhiều bệnh nhân bị các bệnh lý huyết học ác tính, thậm chí là ở giai đoạn cuối đã được cứu sống nhờ vị giáo sư đầu ngành với nhiều sáng kiến về ghép tế bào gốc. Ông được Nhà nước phong tặng AHLĐ của ngành huyết học và truyền máu.
 
Cả cuộc đời gắn bó với ngành y, sau khi nghỉ hưu (năm 2017), ông vẫn khao khát sáng tạo và cống hiến. Hiện ông đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội đồng cố vấn chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Medlatec - một “nhạc trưởng” về chuyên môn để tạo nên nguồn sức mạnh lớn lao, tập trung khối trí tuệ, chất xám để phục vụ bệnh nhân ngày một tốt hơn. Ông tham gia tổ chức nhiều dự án từ thiện vì cộng đồng và đang tiến hành “Chương trình tầm soát và quản lý gen bệnh Thalassemia tại cộng đồng ở tỉnh Hòa Bình”. Ngày 10/8/2019, ông đã cho tổ chức Gala khởi động chương trình này.
 
“Thalassemia là căn bệnh di truyền nguy hiểm không thể chữa khỏi, nhưng có thể chủ động sàng lọc và phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh sớm nhất bằng xét nghiệm máu, do đó, càng có nhiều người dân nhận thức, đi xét nghiệm, quản lý bệnh thì sự di truyền của bệnh sẽ càng giảm” - GS.AHLĐ Nguyễn Anh Trí  - Nguyên Viện trưởng Viện Huyết học-– Truyền máu TƯ.

 
GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí trao kinh phí tài trợ 3 tỷ đồng tới người dân Hòa Bình.
 
Bệnh Thalassemia có thể phát hiện và phòng ngừa 

Thưa GS. Nguyễn Anh Trí, vì sao ông chọn Hoà Bình để khởi động Chương trình Tầm soát và quản lý gen bệnh Thalassemia?
 
GS. Nguyễn Anh Trí: Vì Hòa Bình là nơi có tỷ lệ người mang gen bệnh khá cao ở Việt Nam. Tôi đã dành nhiều năm nghiên cứu về mô hình tầm soát, kiểm tra, chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh Thalassemia một cách tiết kiệm, hợp lý, hiệu quả. Là Chủ tịch Hội Thalassemia Việt Nam, chính tôi là người khơi mào và đưa ra chủ trương làm Gala này. Đây là hoạt động thiện nguyện mang tính chuyên môn, nhưng lại vui vẻ, tự nguyện… do Bệnh viện Đa khoa Medlatec tài trợ tham gia cùng Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình tổ chức. Tại Gala này,  chúng tôi kỳ vọng sẽ có khoảng 2.000 người đến dự, và có khoảng 400 người được lấy máu ngay trong Gala hoặc những ngày sau đó để làm xét nghiệm sàng lọc Thalassemia miễn phí. Tôi đã vận động Bệnh viện Medlatec tài trợ 3 tỷ đồng cho chương trình này và thực hiện khoảng 2 năm.
 
Xin GS. cho biết mức độ nguy hiểm của bệnh Thalassemia?
 
Thalassemia (hay còn gọi là bệnh tan máu bẩm sinh) là bệnh lý huyết học di truyền bẩm sinh phổ biến nhất trên thế giới. Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ mắc bệnh và mang gen bệnh cao, ước tính cả nước có 12 triệu người mang gen bệnh. Bệnh là tình trạng bất thường của hemoglobin - một cấu trúc protein trong hồng cầu có chức năng vận chuyển oxy. Ở người bệnh Thalassemia, các hồng cầu bị phá hủy quá mức dẫn đến tình trạng thiếu máu. Bệnh này có thể phát hiện và phòng ngừa dễ dàng thông qua xét nghiệm máu để phát hiện gen bệnh. Chi phí điều trị trung bình cho một bệnh nhân thể nặng từ khi sinh ra tới 30 tuổi hết khoảng 3 tỷ đồng. Đây thực sự là một gánh nặng tài chính đối với gia đình người bệnh và xã hội. 

“Tôi mơ ước một ngày gen bệnh Thalassemia sẽ giảm, thậm chí là không còn ở Việt Nam”
 
Với kinh phí 3 tỷ đồng, liệu có đủ để làm Chương trình rộng ra cả nước không, thưa GS?
 
Trước đây, là Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu TƯ, tôi đã quyết tâm cùng với anh em thực hiện đề tài điều tra dịch tễ bệnh Thalassemia của các dân tộc ở Việt Nam. Khi về hưu, tôi xin được 500 triệu đồng của Medlatec làm,  nhưng chỉ tầm soát được cho khoảng 500 người. Vậy nếu có 3 tỷ cũng chỉ tầm soát được khoảng 30.000 người thôi. Vậy phải có cách làm khác! Đó là cách phải lôi cuốn cả cộng đồng, chính quyền các cấp, ngành y tế ở địa phương, cả người thân và cá nhân người mang gen bệnh vào cuộc. Cách làm là làm các xét nghiệm thông dụng rẻ tiền thì làm ngay, xét nghiệm đắt tiền thì làm khi có điều kiện; và đặc biệt là lấy tư vấn làm nòng cốt. Khi người dân hiểu được thì quan tâm, nhưng không sợ và quan trọng là biết cách để tự phòng ngừa bệnh. Cách làm đó rẻ hơn và hiệu quả hơn nhiều!
 
Tôi mơ ước một ngày gen bệnh Thalassemia sẽ giảm, thậm chí là không còn trong cộng đồng các dân tộc không chỉ ở Hòa Bình mà trên cả nước. Thế giới đã có nước, như quốc đảo Síp đã làm được điều đó.
 
 
Bác sĩ tư vấn cho người dân Hòa Bình về bệnh Thalassemia trong “Chương trình tầm soát và quản lý gen bệnh Thalassemia tại cộng đồng ở tỉnh Hòa Bình”.
 
Vậy kỳ vọng của ông vào Chương trình này thế nào?
 
Tôi kỳ vọng Chương trình sẽ góp phần nâng cao nhận thức về mức độ nguy hiểm bệnh Thalassemia của người dân tại Hòa Bình. Sau chương trình này, Medlatec sẽ nghiên cứu để có thể triển khai tầm soát và quản lý Thalassemia miễn phí tại nhiều địa phương trong cả nước nữa. Tuy nhiên, để có thể triển khai chương trình rộng khắp, bên cạnh việc nâng cao nhận thức của người dân về căn bệnh này, để khuyến khích họ chủ động đi xét nghiệm, cần sự vào cuộc của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương trong tuyên truyền, hỗ trợ người dân phòng, chống Thalassemia.

Xin cảm ơn GS.AHLĐ Nguyễn Anh Trí. 

Hồng Nga/TC GĐ&TE


Các tin khác:

Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.m.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.