Vì trẻ em

Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em: Chưa được quan tâm đúng mức trong nhà trường

Cập nhật: 11:12 21/01/2018

“Gửi các em Trường Nguyễn Thị Minh Khai, đặc biệt là các em nữ. Các em nên hạn chế đi đường khu công nghiệp Xuân Phương, nhất là thời điểm từ 5h chiều đến tối mịt. Nên đi thành một nhóm hoặc gọi người nhà đi đón, vì nếu đi một mình, “thằng già biến thái” sẽ xuất hiện bất cứ lúc nào. Tốt hơn hết, các em mang phòng cho mình một con dao nhỏ, hoặc một lọ nước hoa (thay cho bình xịt hơi cay), mà em nào không sợ bẩn nên mang theo túi cát nhỏ, dễ khi cần cấp, các em có thể mang ra bảo vệ bản thân”.

 
Học sinh trường PTTH Nguyễn Thị Minh Khai làm phim về tư vấn học đường. Ảnh: TL
 
Theo cô Nguyễn Phương Liên, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai (Hà Nội), cảnh báo về nguy cơ và hướng dẫn cách phòng chống xâm hại tình dục (XHTD) đăng trên mạng xã hội của thầy và trò Nhà trường đã giúp cho rất nhiều học sinh tránh được nguy cơ bị xâm hại, lạm dụng tình dục.

Không thiếu cách thức để đưa nội dung phòng chống xâm hại trẻ em vào trường học
 
Cô Nguyễn Phương Liên cho rằng, việc triển khai các lớp giáo dục giới tính và kỹ năng phòng chống xâm hại là vô cùng cần thiết và được Nhà trường tổ chức thường xuyên chứ không làm theo phong trào: Chúng tôi tăng cường sự giao tiếp giữa giáo viên với học sinh, luôn theo dõi và tham gia vào các diễn đàn trên mạng xã hội của học sinh; Triển khai hàng loạt các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn và ứng phó với hành vi XHTD trẻ em như nâng cao nhận thức của giáo viên thông qua thảo luận, trao đổi và chia sẻ thông tin; Tuyên truyền và giáo dục nhận thức cho học sinh thông qua các bài giảng, buổi sinh hoạt lớp, sinh hoạt đoàn, các hoạt động văn nghệ, thể thao, tham gia vào các hoạt động công cộng, photo voice, nội san… để cung cấp thông tin, bài học kinh nghiệm (phòng tránh, ngăn chặn và ứng phó…); Tạo ra không gian để học sinh có thể cung cấp thông tin cho giáo viên hoặc tư vấn với giáo viên (trường có phòng tư vấn học đường); Ban hành và tổ chức thực hiện nội quy để không làm phát sinh điều kiện và tình huống cho xảy ra hành vi xâm hại; Nhà trường còn phối hợp với gia đình trong việc giáo dục các em cho hiệu quả...
 
Chính nhờ các biện pháp tổng thể ấy mà nhiều năm qua, Trường không có học sinh bị xâm hại và không có học sinh thực hiện hành vi xâm hại. Giữa thầy cô và học sinh có sự thay đổi tích cực về mặt nhận thức và hành vi ứng xử thân thiện, bình đẳng với nhau; Học sinh cũng mạnh dạn chia sẻ với cán bộ tham vấn và giáo viên chủ nhiệm về những vấn đề mình đang gặp phải. 
 
Cô Nguyễn Phương Liên dẫn chứng, trong một buổi sinh hoạt về chủ đề sức khỏe sinh sản có hướng dẫn sử dụng bao cao su. Học sinh diễn tiểu phẩm đóng ông bán thuốc hướng dẫn phải xem hạn dùng như thế nào, lấy quả chuối lồng vào làm mẫu. Sau đó, “diễn viên” mời học sinh, cứ một nam một nữ lên thực hành. Thế là học sinh ào ào giơ tay xông lên.
 
Đại diện các trường bạn đến dự giờ để tham khảo ngạc nhiên: “Ô, sao học sinh lại tự nhiên thế nhỉ? Trường chúng tôi mà hỏi là học sinh cứ ngồi cắm mặt xuống không trả lời”.
 
Tuy nhiên, những câu chuyện tích cực như ở Trường PTTH Nguyễn Thị Minh Khai không nhiều. Vẫn có những trường học chỉ tổ chức buổi học giáo dục giới tính cho có để làm báo cáo mà chưa lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của học sinh. Nếu đánh giá một cách khách quan, trên mặt bằng chung của Ngành Giáo dục - đào tạo nước ta hiện nay, vấn đề này vẫn chưa được quan tâm đúng mức. 
 
 
Hoạt động ngoại khóa về giáo dục giới tính và phòng chống xâm hại cho học sinh. Ảnh: CTV

Cần triển khai đồng bộ, thường xuyên
 
Luật sư Lê Thế Truyền, chuyên gia về Luật Dân sự cho rằng: “Đã nhiều năm trôi qua, nhưng chương trình giáo dục giới tính vẫn chưa được đưa vào giảng dạy. Trẻ em tiểu học, trung học bây giờ chỉ được học an toàn giao thông, thậm chí nghe thuyết giảng về… phòng chống tham nhũng. Đúng ra, từ lớp 1 đến lớp 5, các em cần được dạy về quyền nhân thân, quyền bất khả xâm phạm về thân thể và quyền bất khả xâm phạm thân thể người khác”.
 
Ở Việt Nam hiện nay, vấn đề này chỉ mới dừng lại ở các buổi nói chuyện. Chúng ta chưa có một môn học chính thức để học sinh tiếp cận được với những vấn đề về giới tính cũng như tình dục một cách khoa học và hiệu quả nhất. Bên cạnh đó, thời lượng không đủ để truyền đạt kiến thức, nội dung nhàm chán, thiếu tính thường xuyên là những nguyên nhân chính khiến chất lượng của nhiều chương trình giáo dục giới tính trong nhà trường chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Ngoài ra, sự hoạt động thiếu chuyên nghiệp của ban tư vấn tâm lý - giới tính trong nhiều trường học hiện nay cũng khiến các em học sinh không mấy mặn mà với việc sẻ chia, nhờ giúp đỡ.
 
Đã đến lúc cần có một lộ trình cụ thể đối với việc giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản, tình dục trong hệ thống các trường phổ thông. Bắt đầu từ độ tuổi nào, chọn lọc chương trình ra sao, lồng ghép thực tế bằng cách nào… đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc, công phu và triển khai đồng bộ, thường xuyên từ phía ngành giáo dục, không thể tiến hành theo kiểu nhỏ lẻ, thiếu hiệu quả như hiện nay. 
 
Trước thực trạng đó, Bộ GD-ĐT thông tin, trong chương trình sách giáo khoa mới, vấn đề về giới tính, XHTD sẽ được chú trọng giảng dạy trong các cấp học. Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông cho biết: Trong sách giáo khoa và chương trình mới sẽ đề cập nhiều hơn đến giáo dục giới tính. Cụ thể, các kiến thức giúp học sinh tự nhận thức được việc bảo vệ mình trước XHTD sẽ được lồng ghép trong các môn như: Khoa học đời sống, Kiến thức pháp luật, Sinh học ở các cấp học. 
 
Ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục Trẻ em cho rằng, cùng với gia đình, nhà trường đóng vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục giới tính cũng như hỗ trợ trang bị những kỹ năng phòng chống XHTD cho học sinh. Song, ông Nam cũng nhấn mạnh: Việc bảo vệ trẻ em không chỉ nằm ở chương trình giáo dục tốt mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ từ gia đình, xã hội. 
 
Vẫn có những trường học chỉ tổ chức buổi học giáo dục giới tính cho có để làm báo cáo mà chưa lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của học sinh. Nếu đánh giá một cách khách quan, trên mặt bằng chung của Ngành Giáo dục - đào tạo nước ta hiện nay, vấn đề này vẫn chưa được quan tâm đúng mức. 

Vân Nhi/TC GĐ&TE


Các tin khác:

Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.m.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.